Stappenplan werken aan hogere denkvaardigheden

9-2-2017

​​​​​Dit document is bedoeld voor docenten die aan de slag willen met hogere denkvaardigheden (HDV) in de onderwijspraktijk. Het stappenplan dat wordt beschreven is een korte training bestaande uit vijf stappen. Per stap worden een of meerdere opdrachten gegeven die soms individueel, soms in duo's of plenair uitgevoerd moeten worden. Op deze manier worden docenten ondersteund in het zoeken, bewerken en maken van opdrachten die een beroep doen op hogere denkvaardigheden. Om de opdrachten goed te kunnen uitvoeren, kan gebruik worden gemaakt van de achtergrondinformatie en concrete hulpmiddelen behorende bij de verschillende opdrachten.


Stap 1: Wat zijn hogere denkvaardigheden?

​Opdracht

​Achtergrondinformatie en hulpmiddelen

​Type opdracht

​Om HDV-opdrachten te zoeken, bewerken of maken, moet allereerst duidelijk zijn wat hogere denkvaardigheden zijn. Een van de bekendste manieren om denkvaardigheden in te delen is de taxonomie van Bloom. Bloom benoemt analyseren, evalueren en creëren als hogere denkvaardigheden.

Leg per hogere denkvaardigheid uit wat hiermee bedoeld wordt aan de hand van een voorbeeld voor uw eigen vak.

​Meer informatie over de Taxonomie van Bloom en hogere denkvaardigheden of bekijk de onderstaande video.

 

​Individueel


 

Stap 2: Criteria voor hogere denkvaardigheden

​Opdracht

​Achtergrondinformatie

​Type opdracht

​Zoek een opdracht waarvan u denkt dat het een HDV-opdracht is. Dit kan bijvoorbeeld een opdracht uit de methode zijn, maar ook een opdracht die uzelf hebt ontwikkeld of gevonden.
Leg uit waarom dit volgens u een HDV-opdracht is.

​Meer informatie over het zoeken, bewerken en maken van HDV-opdrachten:

​individueel

​Bespreek elkaars HDV-opdrachten en geef elkaar feedback op de opdrachten.

Wat maakt dat een opdracht analyseren, evalueren of creëren is? Beschrijf de criteria waaraan een analyseopdracht, evaluatieopdracht of creatieopdracht moet voldoen voor uw vak.

Welke criteria zijn generiek (gelden voor meerdere vakken) en welke zijn vakspecifiek?

​duo's / groepje


 

Stap 3: Maken van HDV-opdrachten

​Opdracht

​Achtergrondinformatie en hulpmiddelen

​Type opdracht

Maak voor elke hogere denkvaardigheid (analyseren, evalueren en creëren) een opdracht voor uw eigen lespraktijk, die u in de komende tijd ook daadwerkelijk gaat gebruiken. (Ook kleine opdrachten kunnen een beroep doen op hogere denkvaardigheden.)

Spreek van te voren een bepaald standaardformat af (waar op vakspecifieke gronden op gevarieerd of afgeweken kan worden).

​Meer informatie over het zoeken, bewerken en maken van HDV-opdrachten:

Een hulpmiddel bij het concreet beschrijven van uw les(sen)

  • Toolkit
    kies vervolgens het instrument: format voor een les(senreeks)
​individueel of in duo's
​Bespreek elkaars HDV-opdrachten en geef elkaar feedback op de opdrachten.​duo's / groepje
​Verbeter uw HDV-opdrachten n.a.v. de ontvangen feedback.​individueel
​De verbeterde opdrachten kunnen in een gezamenlijke, digitale leeromgeving worden geplaatst, zodat iedereen de opdrachten kan gebruiken.


 

Stap 4: Uitvoeren van HDV-opdrachten in de eigen onderwijspraktijk

​Opdracht

​Achtergrondinformatie

​Type opdracht

​Voer de ontwikkelde en bijgestelde HDV-opdrachten uit in uw eigen onderwijspraktijk.

Laat leerlingen en/of een collega-docent feedback geven op de uitgevoerde les(sen

​Een hulpmiddel om uw les door een collega docent te laten observeren:

  • Toolkit
    Kies vervolgens het instrument: Kijkwijzer collegiale lesobservatie

U kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om videobeelden te maken zodat u deze achteraf kunt terugkijken

​individueel
​Nabespreken van de uitgevoerde les(sen) met de collega-docent en/of uw leerlingen.
Wat zijn kritische succesfactoren, maar ook: wat zijn eventuele valkuilen?
​duo's / groepje of plenair met leerlingen


 

Stap 5: Opschalen van hogere denkvaardigheden

​Opdracht

​Achtergrondinformatie en hulpmiddelen

​Type opdracht

​Maak een beknopt plan van aanpak waarin u uw ideeën beschrijft om te zorgen dat u:

  • vaker HDV-opdrachten zoekt, bewerkt of maakt;
  • andere collega's (zowel binnen als buiten uw vakgebied) betrekt en stimuleert om HDV-opdrachten te zoeken, bewerken of maken.
  • onderzoek kunt doen naar de leerresultaten indien er meer met HDV in de lessen wordt gewerkt.
  • op termijn op school een doorlopende leerlijn voor hogere denkvaardigheden realiseert.
  • ………………….
​individueel of in duo's
​Bespreek dit plan van aanpak in de school/vaksectie/team​plenair